"2ο Colloquium Διδακτορικών και Μεταπτυχιακών Φοιτητών" από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Το Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου διοργανώνει το «2ο Colloquium Διδακτορικών και Μεταπτυχιακών Φοιτητών» του, το οποίο πρόκειται να διεξαχθεί διαδικτυακά, την Τετάρτη 8 Ιουλίου 2020 από τις 17:00 έως τις 21:00.Ο σύνδεσμος για να παρακολουθήσει το κοινό ζωντανά το Colloquium, είναι: https://meet.jit.si/2oColloquium-Phil.UoP .

Το πρόγραμμα είναι το εξής για την Τετάρτη 8 Ιουλίου.

Το Colloquium θα μεταδοθεί μέσω του συνδέσμου:
https://meet.jit.si/2oColloquium-Phil.UoP

17:00 – 17:15 Χαιρετισμοί
Γιώργος Ανδρειωμένος, Αντιπρύτανης Πανεπιστημίου Πελοποννήσου
Αλέξιος Γ.Κ. Σαββίδης, Κοσμήτωρ ΣΑΕΠΣ
Ελένα Κουτριάνου, Πρόεδρος Τμήματος Φιλολογίας

ΠΡΩΤΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρία: Ελένη Βολονάκη, Μόνιμη Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Φιλολογίας
17.15 – 17:30 Θεανώ Αδαμοπούλου, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Οι αυλητές και οι αυλητρίδες
στην κλασική και την ελληνιστική εποχή»
17:30 – 17:45 Δωροθέα Βλάμη, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Ιστορικά θέματα και γεγονότα στον
Κατά Αλκιβιάδη Λόγο του Ανδοκίδη»
17:45 – 18:00 Σταυρούλα Διονυσοπούλου, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Η ομηρική Εφύρη κατά τα
Αρχαία Σχόλια»
18:00 – 18:15 ΒασιλικήΜακρυγιάννη, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Οι Υποθέσεις των Αρχαίων
Ελληνικών Τραγωδιών»
18:15 – 18:45 Συζήτηση
18:45 – 19:00 Διάλειμμα

2

ΔΕΥΤΕΡΗ ΣΥΝΕΔΡΙΑ

Προεδρία: Μαργαρίτα Σωτηρίου, Επίκουρη Καθηγήτρια Τμήματος Φιλολογίας
19:00 – 19:15 Χρυσοβαλάντω Πετροπούλου, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Η ρητορική στρατηγική
και οι τεχνικές του Δημοσθένη στον λόγο Ὑπὲρ Φορμίωνος παραγραφὴ (36)»
19:15 – 19:30 Ρένεση Νικολέτα, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Η προβολή της αθηναϊκής
συμμετοχής στον αγώνα εναντίον των Περσών στο έργο του Θουκυδίδη»
19:30 – 19:45 Τσιχριτζή Γεωργία, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Αναζητώντας τις χαμένες ηρωίδες
του Ευριπίδη: Η βασίλισσα της Λήμνου Υψιπύλη και οι εκδοχές της στη
νεότερη αγγλική λογοτεχνία»
19:45 – 20:00 Χονδρουδάκη Μαρία, Υποψήφια Διδάκτωρ: «Η διάκριση της γραφής
παρανόμων από τη γραφὴ νόμον μή ἐπιτήδειον θεῖναι»
20:00 – 20:30 Συζήτηση
20:30 – 21:00 Λήξη ημερίδας

ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ ΕΙΣΗΓΗΣΕΩΝ

  1. «Οι αυλητές και οι αυλητρίδες στην κλασική και την ελληνιστική εποχή»
    Ο αυλός είναι το πιο διαδεδομένο πνευστό στον αρχαιοελληνικό χώρο και συνάμα το αρχαιότερο. Οι αρχαίοι Έλληνες μας άφησαν πολλά γραπτά, εικονογραφικά και αρχαιολογικά στοιχεία, στα οποία μπορούμε να στηριχθούμε για να απαντήσουμε στα ερωτήματά μας. Ο αυλός (καταχρηστικά λεγόμενος διπλός) εμφανίζεται συχνά στις αγγειογραφίες, ενώ συχνές είναι οι αναφορές για αυτόν από τους συγγραφείς της περιόδου, αλλά υπάρχουν και αρκετά αρχαιολογικά ευρήματα. Στην κλασική και την ελληνιστική εποχή δε, οι πληροφορίες είναι πολλές και ικανές για να διαμορφώσουμε μιαν ακριβέστερη εικόνα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους: από τη μια μεριά η αρχαιολογία (με τα αρχαιολογικά ευρήματα αυλών και τις εικονογραφικές αναπαραστάσεις αυλού και αυλητών) και από την άλλη μεριά οι γραπτές πηγές (τα κείμενα αρχαίων συγγραφέων που δίνουν πληροφορίες για τα μουσικά όργανα) ρίχνουν φως στο υλικό, τις τεχνικές κατασκευής και την ονομασία που έχουν τα διαφορετικά μέρη του αυλού. Στην παρούσα εισήγηση θα εστιάσουμε στις πληροφορίες που μας δίνουν οι γραπτές πηγές για τη θέση που είχαν στην κοινωνία της εποχής οι μουσικοί που έπαιζαν αυτά τα όργανα. Τους αυλητές και τις αυλητρίδες συναντούμε σε διάφορες περιστάσεις: σε αθλητικές διοργανώσεις και σε συμπόσια αντίστοιχα. Επίσης, η μουσική στην τραγωδία και την κωμωδία δεν εκτελείται από πολυμελή ορχήστρα, αλλά από έναν και μόνο αὐλητήν, ο οποίος συνόδευε τους ηθοποιούς και τους χορευτές από το πλάι της ορχήστρας χωρίς να φέρει προσωπείο. Ο αυλός, το όργανο δηλαδή του αὐλητοῦ, ήταν δηλαδή το σημαντικότερο μουσικό όργανο της αρχαιοελληνικής παράστασης.
  2. «Ιστορικά θέματα και γεγονότα στον Κατά Αλκιβιάδου λόγο του Ανδοκίδη»
    Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα τεκμήρια της εσωτερικής πολιτικής ζωής της Αθήνας κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού πολέμου, είναι ο λόγος Κατά Αλκιβιάδου, που έχει διασωθεί στο πλαίσιο του Ανδοκίδειου corpusως ο τέταρτος-κατά σειρά- στο χειρόγραφο λόγος. Η ελληνική ρητορική αποτελεί μια δεξαμενή πληροφοριακού υλικού από το οποίο η ιστορικότητά του πρέπει να αντιμετωπισθεί με περισσή περίσκεψη. Η ιστορία κατέχει πρωταγωνιστική θέση στους λόγους των ρητόρων και έτσι αποτελούσε βασικό τμήμα στην εκπαίδευση ενός επίδοξου ρήτορα. Η ακρίβεια και η αξιοπιστία των ιστορικών πληροφοριών πρέπει να τεθούν υπό το πρίσμα της αποτελεσματικότητας του λόγου και της συνολικής απήχησής του στο κοινό. Πολύ συχνά οι ρήτορες ψεύδονται, εξαπατούν σκοπίμως, υποσκάπτουν την αλήθεια και παραπλανούν. Δεν θα πρέπει να μας εκπλήσσει αυτό, αφού δεν είναι ιστορικοί και φυσικά δεν ισχυρίζονται πως είναι. Παρά τις επιφυλάξεις μας όμως, η χρήση τους καταδεικνύει πως κατηύθυνε συχνά τις αποφάσεις της συνέλευσης, αξιολογώντας και ακολουθώντας τα παραδείγματα του παρελθόντος, με τη μορφή της διδαχής και της αποτροπής σφαλμάτων που είχαν προηγηθεί. Οι επαγγελματίες ρήτορες και οι πολιτικοί έδιναν μεγάλη προσοχή στο ακροατήριό τους και το μελετούσαν διεισδυτικά, για να επιλέξουν τα κατάλληλα παραδείγματα που θα ανέσυραν από την κοινή ιστορική τους μνήμη. Έτσι, θα αναλυθεί η παρουσία των ιστορικών γεγονότων στο λόγο Κατά Αλκιβιάδου, και η παράλληλη ρητορική τους αξιοποίηση από τον Ανδοκίδη.
  1. «Η ομηρική Εφύρη κατά τα Αρχαία Σχόλια» Η ομηρική γεωγραφία απασχόλησε ιδιαίτερα τους αλεξανδρινούς φιλολόγους, απόψεις των οποίων με απόπειρες ανίχνευσης και καθορισμού τοποθεσιών σώζονται στα Αρχαία Σχόλια. Όσον αφορά στον γεωγραφικό προσδιορισμό της ομηρικής Εφύρης μπορεί να θεωρηθεί, όπως διαπιστώνεται στα σχετικά αποσπάσματα, ότι απολύτως δικαιολογημένα προβλημάτισε τους φιλολόγους λόγω του αυξημένου αριθμού των ομώνυμων πόλεων που εντοπίζονται. Με δεδομένο ότι σε καθεμία από τις τέσσερις συνολικά αναφορές σε αυτήν στην Ιλιάδα (Β 659, Ζ 152, Ζ 210, Ο 532) και τις δύο στην Οδύσσεια (α 259, β 328) δεν νοείται η ίδια πόλη, αναγκαία κρίνεται η προσπάθεια διάκρισής τους με άξονα κυρίως κειμενικούς γεωγραφικούς δείκτες. Τα υπό διερεύνηση, συνεπώς, ερωτήματα είναι κατά πόσο δύναται να επιτευχθεί ο καθορισμός των ομηρικών τοποθεσιών, πόσο ορθά τεκμηριώθηκε από τους γραμματικούς και σε ποια συμπεράσματα καταλήγει η σύγχρονη έρευνα με βάση τα υπάρχοντα τεκμήρια.
  2. «Οι Υποθέσεις των Αρχαίων Ελληνικών Τραγωδιών»
    O όρος ὑπόθεσις είναι πολυσήμαντος. Μπορούμε να διακρίνουμε τρία βασικά είδη, παρόλο που έχουν γίνει πιο συγκεχυμένα κατά τη διάρκεια της μεταφοράς τους στο χρόνο. Καταρχάς ο όρος δηλώνει τη σύντομη και περιεκτική εισαγωγή που βρίσκεται πριν από κάθε δράμα, με σταχυολογημένες βασικές πληροφορίες σχετικά με αυτό, σε έμμετρη ή άμετρη μορφή. Ανάγεται στα αλεξανδρινά χρόνια, και συγκεκριμένα στα χρόνια της μεγάλης ανάπτυξης της φιλολογίας, δηλαδή τον 2ο αι. π. Χ., όταν ο λόγιος, και τρόφιμος του Μουσείου της Αλεξάνδρειας, Αριστοφάνης ο Βυζάντιος, επιμελήθηκε έκδοση της δραματικής ποίησης. Ο πρώτος τύπος ὑποθέσεων ανάγεται συνεπώς στον Αριστοφάνη. Δεύτερο είδος ὑποθέσεων αποτελεί ο Βυζαντινός τύπος, ενώ, ο τρίτος τύπος σχετίζεται αποκλειστικά με τα έργα του Ευριπίδη, όπως φανερώνουν τα μεσαιωνικά χειρόγραφα. Στην ανακοίνωση, θα δοθούν με συντομία βασικά χαρακτηριστικά του κάθε είδους.
  1. «Η ρητορική στρατηγική και οι τεχνικές του Δημοσθένη στον λόγο Ὑπὲρ Φορμίωνος παραγραφὴ (36)» Ο λόγος Ὑπὲρ Φορμίωνος παραγραφὴ (36) είναι ένας από τους λόγους παραγραφῆς του Δημοσθένη. Ο Απολλόδωρος μήνυσε τον τραπεζίτη Φορμίωνα και κακή και επιζήμια διαχείριση της πατρικής του περιουσίας. Ο Φορμίων υπέβαλε ένσταση και διεξήγαγε τη συγκεκριμένη δίκη παραγραφῆς. Στον συγκεκριμένο λόγο οι στόχοι του ομιλητή είναι κατά κύριο λόγο δύο: Ο πρώτος έχει σχέση με την παρουσίαση της δίκης που διεξήγαγε ο Απολλόδωρος ως παράνομης, αφού είχε επέλθει προηγούμενος συμβιβασμός των δύο αντιδίκων, και ο δεύτερος αφορά την αμαύρωση του χαρακτήρα του αντιπάλου. Ο Δημοσθένης με επιδέξιους ρητορικούς χειρισμούς, επιτίθεται στον Απολλόδωρο, προβάλλοντας τον ως συκοφάντη, αλαζόνα και άνδρα δουλικής καταγωγής. Ας μην ξεχνάμε άλλωστε ότι ο Απολλόδωρος ήταν δημόσιο πρόσωπο που ασχολήθηκε με τα πολιτικά πράγματα της Αθήνας και σίγουρα τέτοιου είδους κατηγορίες εναντίον του έβρισκαν πρόσφορο έδαφος για την απομάκρυνσή του από την πολιτική σκηνή. Ο αγορητής επίσης χρησιμοποιεί διάφορες ρητορικές τεχνικές, προκειμένου να προσελκύσει την προσοχή των δικαστών και να τους πείσει για το δίκαιο της υπόθεσης του Φορμίωνα. Τέτοιου είδους τεχνικές περιλαμβάνουν επί παραδείγματι τη χρήση του σχήματος της προκατάληψης, των ρητορικών ερωτήσεων, της αποστροφής και της ειρωνείας εναντίον του αντιδίκου. Η ομιλία αυτή παρουσιάζει όλες τις ρητορικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται από τον Δημοσθένη στον λόγο αυτόν, ο οποίος αποτελεί ένα εξαίσιο δείγμα της γραφής του και της ρητορικής του τέχνης.

4

  1. «Η προβολή της αθηναϊκής συμμετοχής στον αγώνα εναντίον των Περσών στο έργο του Θουκυδίδη» Το άρθρο διερευνά άμεσες και έμμεσες αναφορές του θέματος στο έργο του Θουκυδίδη. Οι αναφορές αυτές εντοπίζονται τόσο στο σώμα της αφήγησης, όσο και στις δημηγορίες και τους λόγους πολιτικών αντρών, τα οποία από κοινού απαρτίζουν το ιστορικό έργο κατά κύριο λόγο. Σκοπός της μελέτης είναι να
    συγκεντρώσει τις αναφορές, να τις αναλύσει και να τις ομαδοποιήσει. Κριτήρια ομαδοποίησης μπορούννα αποτελέσουν οι σκοποί και οι επιδιώξεις του ομιλούντος ή του γράφοντος· η ταυτότητά τους, δηλαδή αν ήταν Αθηναίοι ή Πελοποννήσιοι· οι χρονικές και τοπικές συνθήκες υπό τις οποίες έγιναν οι αναφορές: πριν ή κατά τη διάρκεια του πολέμου, σε συνέλευση του λαού, σε κλειστή διάσκεψη, σε ομιλία προς τους μαχητές πριν από τη μάχη. Κύρια φιλοδοξία του άρθρου είναι να εξαχθούν ποιοτικά και ποσοτικά συμπεράσματα σχετικά με τους τρόπους με τους οποίους αναφέρονταν οι Έλληνες στα ανδραγαθήματα των Αθηναίων εναντίον των Περσών. Ενδεικτικά καταγράφονται παρακάτω ενότητες στις οποίες αναφέρεται η συμμετοχή των Αθηναίων σε πολέμους κατά των περσικών δυνάμεων. Δημηγορία των
    Αθηναίων πρέσβεων στην Σπάρτη (1.73-78), Πεντηκονταετία (1.89-118), Επιτάφιος Περικλή (2.35-46), Δημηγορία Θηβαίων (3.61-67)
  2. «Αναζητώντας τις χαμένες ηρωίδες του Ευριπίδη: Η βασίλισσα της Λήμνου Υψιπύλη και οι εκδοχές της στη νεότερη αγγλική λογοτεχνία». Η ανακοίνωση αυτή ασχολείται με τις λογοτεχνικές αποτυπώσεις της μυθικής μορφής της Υψιπύλης, βασίλισσας της Λήμνου, στην αγγλική λογοτεχνία του 18ου και 19ου αιώνα. Η Υψιπύλη έγινε πιο γνωστή από το θάρρος της να διασώσει τον βασιλιά πατέρα της από τη θηριωδία των γυναικών του νησιού, που δολοφόνησαν τους άνδρες τους για την απιστία τους. Η Υψιπύλη διασταυρώθηκε και με τους Αργοναύτες όταν οι τελευταίοι, υπό τον Ιάσωνα, πέρασαν από τη Λήμνο καθ’ οδόν για την Κολχίδα και παρέμειναν για δύο χρόνια. Ο μύθος της Υψιπύλης διασώθηκε από αρκετούς συγγραφείς της
    αρχαιότητας (έλληνες και λατίνους), όπως τον Απολλώνιο τον Ρόδιο, τον Υγίνο, τον Οβίδιο κ.ά. Πιο γνωστή όμως έγινε από τη μεταφορά της στο θέατρο, μέσα από τα έργα των τριών τραγικών (Αισχύλου, Σοφοκλή και Ευριπίδη), εκ των οποίων μόνο η τραγωδία του τελευταίου σώζεται κατά το ήμισυ. Στη νεότερη εποχή, ο μύθος της Υψιπύλης χρησιμοποιήθηκε από αρκετούς ευρωπαίους ποιητές, ενώ έγινε η
    βάση για τη δημιουργία της ομώνυμης όπερας του διάσημου ιταλού λιμπρετίστα της εποχής Pietro Metastasio (1732). Στον αγγλικό χώρο (όπου επικεντρώνεται η ανακοίνωση), εκτός από τη μετάφραση του λιμπρέτου του Metastasio, εμφανίζονται πρωτότυπα ποιητικά έργα που εμπνέονται από την Υψιπύλη. Η συγγραφέας υποστηρίζει ότι τα έργα αυτά «συνομιλούν» με τις εκδόσεις των έργων του Ευριπίδη, που κυκλοφορούν στην Αγγλία, με αποκορύφωση τη μεγάλη ανακάλυψη μεγάλου μέρους της χαμένης τραγωδίας του στην Οξύρυγχο της Αιγύπτου (1906).
  3. «Η διάκριση της γραφής παρανόμων από τη γραφὴ νόμον μή ἐπιτήδειον θεῖναι»
    Η γραφή παρανόμων στην κλασική Αθήνα ήταν μια δημόσια νομική διαδικασία. Εισήχθη στο δικαστήριο τον 4ο αιώνα π.Χ. και πιο συγκεκριμένα το 415 π.Χ. (Δημ. Kατὰ Ἀνδροτίωνος Παρανόμων 22.17) και στρεφόταν εναντίον κάθε είδους παράνομης νομοθεσίας. Έτσι, η γραφή παρανόμων χρησίμευσε για να
    εξασφαλίσει ότι ένα ψήφισμα δεν θα ερχόταν σε αντίθεση με τους ισχύοντες νόμους της πόλης. Η γραφή παρανόμων, επομένως, ήταν ο κύριος τρόπος άμυνας του δημοκρατικού θεσμού. Ωστόσο, η γραφὴ νόμον μή ἐπιτήδειον θεῖναι εμφανίστηκε το 403/402 π.Χ. (Δημ. Κατά Τιμοκράτους 24.103), λίγο μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας και πιθανόν κατά τη διάρκεια της αναθεώρησης του νομικού συστήματος, όπου οι Αθηναίοι διέκριναν τους νόμους και τα ψηφίσματα αναφορικά με τη μορφή τους και το περιεχόμενό τους. Συνεπώς, ο σκοπός της συγκεκριμένης ομιλίας είναι να επισημάνει τις ομοιότητες και τις διαφορές των εν λόγω νομικών διαδικασιών ως προς τη διαδικασία και τη φύση τους.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Πρόσφατα

Οι εκδηλώσεις για την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου

Η 80ή επέτειος της 28ης Οκτωβρίου 1940 τιμάται μεθαύριο Τετάρτη 28 του μήνα, στην Περιφέρεια Πελοποννήσου -όπως και σε ολόκληρη την Ελλάδα.

Υπογράφηκε από τον περιφερειάρχη Π. Νίκα το συμβόλαιο παραχώρησης από τη Μονή Κερνίτσας στην Περιφέρεια έκτασης για αθλητικό κέντρο στη Βυτίνα

Το συμβόλαιο δωρεάν παραχώρησης στην Περιφέρεια Πελοποννήσου εκ μέρους της Μονής Κερνίτσας έκτασης περί τα 17 στρέμματα στην περιοχή της Βυτίνας υπογράφηκε...

Υδατοδρόμιο στην Τάκα: Η συνάντηση του περιφερειάρχη Π. Νίκα με στελέχη από τα “Ελληνικά Υδατοδρόμια” και “Hellenic Seaplanes”

Σημαντικό βήμα στη διαδικασία δημιουργίας και λειτουργίας υδατοδρομίου στη λίμνη Τάκα, στην Αρκαδία, αποτέλεσε η συνάντηση που ο περιφερειάρχης Πελοποννήσου Παναγιώτης Νίκας...

Παιδί τριών ετών σκοτώθηκε περιεργαζόμενο όπλο στα γενέθλια του

Αγοράκι τριών ετών σκοτώθηκε το Σάββατο στο σπίτι της οικογένειας καθώς περιεργαζόταν πιστόλι κατά τη διάρκεια της γιορτής για τα γενέθλιά του...

Υπό την αυστηρή τήρηση των μέτρων προστασίας οι εκδηλώσεις για τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου

Χωρίς στρατιωτικές και μαθητικές παρελάσεις θα εορταστεί φέτος η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου ενώ όσες εκδηλώσεις τελεστούν, δηλαδή δοξολογίες και καταθέσεις στεφάνων,...

Δημοφιλή

Όλα τα φώτα στην Emily!

Γράφει η Γεωργία Κακή Ναι, μιλάω για τη νέα σειρά #emilyinparis. Μία καθαρόαιμη ρομαντική κομεντί που από την...

Εορτασμός εθνικής επετείου από τον Φιλοτεχνικό Όμιλο Τρίπολης και το Πολεμικό Μουσείο

Ο Φιλοτεχνικός Όμιλος Τρίπολης και το Πολεμικό Μουσείο Τρίπολης ως συνδιοργανωτές, υπερβαίνωντας τα όποια εμπόδια τίθενται εξαιτίας της πανδημίας...

1. Οι νέοι μιλούν για την Τρίπολη |«Να μας δοθούν κίνητρα για να χτίσουμε πάνω στο παλιό»

Με κυρίαρχη ιδέα ότι μια κοινότητα δεν μπορεί να ακούει για τόσα χρόνια μόνο την ηχώ της, τα Arcadikanea.gr διευρύνουν το δημόσιο...

Για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση θα ζητήσουμε περισσότερα

Το παρόν, εν πολλώ, καθορίζεται από τα  ερωτήματα που θέτουμε για το παρελθόν. Συνήθως τα έθνη - κράτη, αυτή...