Πανδημία και Δημοκρατία

Προδημοσίευση από το βιβλίο του Βούλγαρου πολιτικού θεωρητικού Ιβάν Κράστεφ

   Πώς θα μοιάζει ο κόσμος μετά τον κορονοϊό; Πώς θα επηρεάσει τη δημοκρατία; Πώς θα αλλάξει η κρίση τον τρόπο με τον οποίο συνυπάρχουμε και αλληλεπιδρούμε; Τι μας διδάσκουν εν τέλει όλα αυτά;

   Ο Ιβαν Κράστεφ, πρόεδρος του Κέντρου Φιλελεύθερων Στρατηγικών της Σόφιας και Μόνιμος Εταίρος του Ινστιτούτου Επιστημών του Ανθρώπου στη Βιέννη, θεωρεί την κρίση του κορονοϊού σημείο καμπής. Κι αυτό γιατί η κρίση μετέβαλε την αντίληψη μας για το τι είναι δυνατό και τι αδύνατο. Η πανδημία απέδειξε ότι το αδύνατο μπορεί να μετατραπεί σε δυνατό, ωστόσο αυτή η νέα συνθήκη δεν παύει να συνοδεύεται από περιορισμούς. Το ΑΠΕ-ΜΠΕ προδημοσιεύει σήμερα απόσπασμα από το βιβλίο του Βούλγαρου πολιτικού θεωρητικού με τίτλο “Ήρθε το αύριο ή ακόμα; Πώς η πανδημία αλλάζει την Ευρώπη”, που θα κυκλοφορήσει από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος σε μετάφραση Γιώργου Καράμπελα.

  Ο κορονοϊός θα φέρει τους λαϊκιστές στην εξουσία;

   «Ο φόβος ξεπερνά σε ένταση κάθε άλλη αναστάτωση», είχε πει τον 16ο αιώνα ο Γάλλος ουμανιστής Μονταίνιος. Και ο φόβος είναι αυτός που φέρνει τους λαϊκιστές στην εξουσία. Δεν θα έπρεπε επομένως να μας εκπλήσσει που πολλοί πιστεύουν ότι οι δεξιοί λαϊκιστές θα είναι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι από την κρίση του κορονοϊού. Αλλά εξηγείται όντως η άνοδος του λαϊκισμού την τελευταία δεκαετία αν την αποδώσουμε στον φόβο ή στο άγχος;

   Αν και οι ψυχολόγοι υποστηρίζουν ότι ο φόβος και το άγχος είναι στενοί συγγενείς -και τα δύο περιέχουν την ιδέα του κινδύνου-, τονίζουν επίσης ότι ο φόβος είναι αντίδραση σε έναν συγκεκριμένο και ορατό κίνδυνο, όπως ο φόβος μήπως μολυνθούμε από μια θανάσιμη νόσο. Αντίθετα, το άγχος είναι μια διάχυτη, θολή, άνευ αντικειμένου ανησυχία σχετικά με το μέλλον μας. Οι άνθρωποι αγχώνονται μήπως τα παιδιά τους ζήσουν χειρότερα απ’ ό,τι έζησαν οι ίδιοι. Αγχώνονται μήπως τους πάρουν τη θέση οι μετανάστες. Αγχώνονται για την επερ- χόμενη κλιματική καταστροφή, ή για το ενδεχόμενο εισβολής εξωγήινων. Τα αγχωμένα άτομα είναι και θυμωμένα, ενώ τα φοβισμένα άτομα δεν έχουν την πολυτέλεια του θυμού: είναι πεσμένα με τα μούτρα στη δουλειά, για να επιβιώσουν. Οι λαϊκιστές έχουν αποδειχθεί ικανοί να εκμεταλλεύονται τον θυμό των αγχωμένων. Οι αγχωμένοι δεν συμπεριφέρονται όπως οι φοβισμένοι. Είναι ήδη ευρεία, και αυξάνεται ολοένα, η γραμματεία στον τομέα της κοινωνικής ψυχολογίας που υποστηρίζει ότι σε συνθήκες φόβου «οι άνθρωποι αναπτύσ- σουν οξυμένη αντίληψη και επίγνωση για τους περιορισμούς στην ελευθερία δράσης, και θέτουν ως κεντρικό στόχο και επιθυμία τους την αποκατάσταση ενός υψηλότερου βαθμού συνοχής και βεβαιότητας». Στα απομνημονεύματά του, ο Γερμανός κριτικός Μαρσέλ Ράιχ-Ρανίκι εξομολογείται ότι τους μήνες που έζησε στο Γκέτο της Βαρσοβίας κατά τον Β ́ Παγκόσμιο Πόλεμο, αν και περνούσε όλη του την ώρα διαβάζοντας, δεν άγγιξε ούτε ένα μυθιστόρημα, από φόβο μήπως αρχίσει κάποιο και πεθάνει πριν προλάβει να το τελειώσει.

   Όταν περάσει η χειρότερη φάση της τωρινής κρίσης και οι άνθρωποι πάψουν να φοβούνται για τη ζωή τους, ο θυμός θα επιστρέψει, και λαϊκιστές πολιτικοί σαν τη Μαρίν Λε Πεν ή τον Ματέο Σαλβίνι μάλλον θα ανακάμψουν ξανά. Σήμερα ωστόσο, η ένταση του φόβου που προκαλεί ο κορονοϊός είναι το στοιχείο που εξηγεί γιατί το πάνω χέρι το έχει η κυβέρνηση και όχι η λαϊκιστική ρητορική. Όσο ανεβαίνει η δημοτικότητα του Μακρόν και του Κόντε, οι λαϊκιστές της αντιπολίτευσης υποχωρούν. Οι φοβισμένοι άνθρωποι δεν ψάχνουν κάποιον που θα γίνει εκφραστής της απογοήτευσής τους, αλλά κάποιον που θα τους προστατεύσει, καθώς και αυτούς που κατέχουν τη γνώση. Έτσι, η πανδημία έχει αλλάξει τη στάση του κοινού απέναντι στην αυθεντία. Έχει αναδείξει τα κοινωνικά οφέλη που απορρέουν από μια ικανή κυβέρνηση, σε αντίθεση με τη δυσπιστία απέναντι στους ειδικούς και τους τεχνοκράτες που ακολούθησε τη χρηματοπιστωτική κρίση.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Πρόσφατα

Αύριο η ενημέρωση για τις εξελίξεις της πανδημίας και τα νέα μέτρα

Μετά τον ισχυρό σεισμό που έπληξε την περιοχή της Σάμου, οι ανακοινώσεις για τις εξελίξεις της πανδημίας του κορονοϊού στη χώρα μας...

1.690 νέα κρούσματα, στους 128 οι διασωληνωμένοι

Στα 1.690 ανέρχονται τα νέα κρούσματα του νέου ιού στη χώρα, εκ των οποίων 64 συνδέονται με γνωστές συρροές και 35 εντοπίστηκαν...

Κώστας Τζιούμης: «Κατασκευάζουμε νέα πεζοδρομία, αυξάνουμε την ασφάλεια των πεζών»

Στην υπογραφή της σύμβασης του έργου «Κατασκευή πεζοδρομίων στη Δημοτική Κοινότητα Τρίπολης» προχώρησε ο Δήμαρχος Τρίπολης κ. Κώστας Τζιούμης με την ανάδοχο εταιρεία...

Σύλληψη για καλλιέργεια δενδρυλλίων κάνναβης, οπλοκατοχή και κατοχή αρχαιολογικού υλικού

 Δενδρύλλια κάνναβης καλλιεργούσε ένας 55χρονος στην Αίγινα ο οποίος συνελήφθη χθες μετά από ειδική επιχείρηση του Λιμενικού Σώματος.    Σε...

Ελαφρά τραυματίες στη Σάμο από τον ισχυρό σεισμό

Τέσσερις τραυματίες μεταφέρθηκαν μέχρι στιγμής (ώρα 15:30) στο Νοσοκομείο της Σάμου σύμφωνα με τη σιοίκηση του Νοσηλευτικού Ιδρύματος. Και οι τέσσερις τραυματίες...

Δημοφιλή

Όλα τα φώτα στην Emily!

Γράφει η Γεωργία Κακή Ναι, μιλάω για τη νέα σειρά #emilyinparis. Μία καθαρόαιμη ρομαντική κομεντί που από την...

Εορτασμός εθνικής επετείου από τον Φιλοτεχνικό Όμιλο Τρίπολης και το Πολεμικό Μουσείο

Ο Φιλοτεχνικός Όμιλος Τρίπολης και το Πολεμικό Μουσείο Τρίπολης ως συνδιοργανωτές, υπερβαίνωντας τα όποια εμπόδια τίθενται εξαιτίας της πανδημίας...

Σήμερα δεν γιορτάζουν αυτοί που κουνούσαν σημαιάκια όταν ο Μιχαλολιάκος φώναζε “είμαστε η σπορά των ηττημένων του ’45”

Τι φώναζε ο καταδικασμένος για την ηγεσία εγκληματικής οργάνωσης, Νίκος Μιχαλολιάκος, πριν λίγα χρόνια; Στις 03/03/2012 σε ομιλία στα...

Για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση θα ζητήσουμε περισσότερα

Το παρόν, εν πολλώ, καθορίζεται από τα  ερωτήματα που θέτουμε για το παρελθόν. Συνήθως τα έθνη - κράτη, αυτή...