4 βιβλία που θα ξαναδιάβαζα για να με σώσουν

Της Ραφαέλλας Μανέλη

Υπάρχουν άνθρωποι που συνηθίζουν να λένε ότι ένα βιβλίο τους έσωσε τη ζωή. Υπάρχουν κάποιοι που όντως το πιστεύουν. Νομίζω ότι υπάρχουν ολόκληρες εποχές της ζωής μου για τις οποίες μου διαφεύγουν λεπτομέρειες αλλά θυμάμαι σίγουρα τι βιβλίο διάβαζα και πως ένιωθα. Όταν δυσκολεύομαι με κάτι, η λογοτεχνία είναι ο τρόπος να επανέρχομαι στην αρχή, να βρίσκω κέντρο και να μην αφήνω τη μελαγχολία να μονοπωλεί τις μέρες μου. Οπότε… ερωτικές απογοητεύσεις, αποτυχίες, επαγγελματικά σκαμπίλια και όλα τα συναισθήματα που αυτά δημιουργούν μπορούν να μαλακώσουν με ένα βιβλίο που θα το πιάσεις στα χέρια σου την κατάλληλη στιγμή. Τα βιβλία όπως και οι συναντήσεις εραστών είναι θέμα καλού συγχρονισμού.

Προφανώς δε διαλέγω ποτέ αγαπημένο συγγραφέα, ούτε αγαπημένο ποιητή. Ούτε καν μες το μυαλό μου. Μου φαίνεται κάπως προδοτικό και ανυπόστατο γιατί η επιλογή μου φαντάζομαι ότι θα ήταν σε πλήρη συνάρτηση με συναισθηματική μου κατάσταση την εκάστοτε στιγμή. Όμως, μπορώ να θυμηθώ τα βιβλία που έσωσαν κάποτε τις μέρες μου και αν είχα χρόνο θα τα ξαναδιάβαζα στην καραντίνα. Γιατί μάλλον θα τα διάβαζα διαφορετικά.

100 χρόνια μοναξιάς

Ο αιώνιος Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές μπορεί να γίνει η αφετηρία σου για το ταξίδι στο μαγικό ρεαλισμό. Διαβάζοντας Μαρκές διαβάζεις τον άνθρωπο και παράλληλα τα όνειρά του. Γεμάτο τοτέμ και ταμπού το κείμενο του Μαρκές είναι μια φανταστική ιστορία που καταφέρνει να μιλήσει για τις κοινωνικές συμβάσεις μέσα σε έναν αλλόκοτο κόσμο. Η αφηγούμενη ιστορία είναι αυτή της οικογένειας των Μπουενδία, που ζει σε ένα φανταστικό χωριό, το Μακόντο. Το χωριό βρίσκεται δίπλα σε ένα ποτάμι. Γενάρχες της δυναστείας είναι ο  Χοσέ Αρκάδιο Μπουενδία και η σύζυγός του Ούρσουλα. Η ιστορία ακολουθεί τη ζωή επτά γενεών – απογόνων στις ζωές των οποίων δεσπόζει η μορφή ενός αγωνιστή της ελευθερίας, του συνταγματάρχη Αουρελιάνο Μπουενδία. Η οικογένεια Μπουενδία βαρύνεται από μια πρωταρχική βέβηλη πράξη, αυτή της αιμομιξίας, η οποία σαν κατάρα ακολουθεί τα πρόσωπα της ιστορίας μέσα στη ροή του χρόνου.

(Μετάφραση : Μαρία Παλαιολόγου, εκδόσεις : Ψυχογιός)

Σ’ εσάς που με ακούτε

Η μεγάλη Ελληνίδα θεατρική συγγραφέας Λούλα Αναγνωστάκη, αδερφή του πολιτικού (και πάντα ερωτικού) Μανώλη Αναγνωστάκη και σύζυγος του εμβληματικού Γιώργου Χειμωνά. Το «Σ΄εσάς που με ακούτε» το διαβάζεις απνευστί και σε τραυματίζει. Η Αναγνωστάκη δε φοβάται, δε διστάζει να καταπιαστεί με την νεότερη ελληνική ιστορία και να πιέσει με δύναμη κάθε ανοιχτή πληγή. Η κοφτή της γραφή – σαν μια γυναίκα που μιλά ζωντανά μπροστά σου – σε παρασύρει μαζί της σε κάθε σημείο της Αθήνας. Θες να την σώσεις από τους βασανιστές, θες να φωνάξεις ότι δεν τρελάθηκε, να τη βγάλεις από τον προσωπικό της τρόμο. Διηγείται την ιστορία μ’ έναν τρόπο που αντανακλά τα πάθη και την προδοσία στην νεότερη Ελλάδα. Οι σελίδες είναι γεμάτες με πρόσωπα κλειδωμένα στο παρελθόν, εφιάλτες και μια μοναδική εσωτερική δύναμη και διαύγεια. Η Αναγνωστάκη κάθεται δίπλα σου με τα μαύρα γυαλιά της, πίνει καφέ και σε πληγώνει με αλλεπάλληλες πράξεις δράματος σε κάθε μεριά της Αθήνας σε μια ιστορία τόσο παλιά, όσο και η ροπή του ανθρώπου στην εξουσία και την καταστολή.

(Κάππα Εκδοτική)

Το τρίτο Στεφάνι

Μετρώντας τα στεφάνια της Νίνας και τις ιστορίες της Εκάβης (της τελευταίας πεθεράς της), ο μαέστρος στο μονόλογο, Κώστας Ταχτσής θα σε μάθει την Ελλάδα από τους Βαλκανικούς μέχρι το μεσοπόλεμο και από την Κατοχή μέχρι τον εμφύλιο. Μια ιστορία πολιτική και συγχρόνως απολιτιίκ, αφού η Νίνα του Ταχτσή σου μεταφέρει μόνο την ατμόσφαιρα στις γειτονιές της Αθήνας κι όλα είναι τόσο πολιτικά μες τη γυμνή καθημερινότητα:

«ελπίζω, αν φτιάξει ποτέ αυτή η βρωμοκατάσταση, αυτό το τρομερό χάος αδερφός να σφάζει αδερφό, να μ’ αξιώσει ο θεός να ξαναπάω στην Κορώνη».

Ο Ταχτσής δεν είναι ηθογράφος, δεν είναι νατουραλιστής, σου σχηματίζει με τις λέξεις την κουλτούρα και απλά βλέπεις την ιστορία να διαδραματίζεται σαν θεατρικό μπροστά στα μάτια σου. Κακίες, κουτσομπολιά, αλληλεγγύη, υπέρβαση κι ένας κόσμος γυναικών που κινείται δίπλα από έναν κόσμο ανδρών, σαν παράλληλες γραμμές δεν θα συναντηθούν ποτέ. Ο Ταχτσής φτιάχνει ολόκληρους χαρακτήρες με ξεκάθαρα ελαττώματα, ήρωες που δεν ταυτίζεσαι, ανθρώπους μικροπρεπείς και μεγαλοπρεπείς μαζί. Το «Τρίτο Στεφάνι» είναι ο τρόπος να ζήσεις τα μικρά δράματα και τις μεγάλες στιγμές σε ένα διαμερισμάκι στην Αθήνα του Μεσοπολέμου.

(Εκδόσεις Ψυχογιός)

Ανέμελη δυστυχία

«Νοικοκυρά ετών 51 από το Α. αυτοκτόνησε βράδυ Σαββάτου προς Κυριακή» έτσι ξεκινά η ιστορία του Αυστριακού συγγραφέας Πέτερ Χάντκε (1942), ο οποίος βραβεύθηκε με το Νομπέλ Λογοτεχνίας 2019. Ο Χάντκε γράφει μια συγκλονιστική νουβέλα. Στέκεται απέναντι από την αυτοχειρία της μητέρας του για να γράψει και καταλήγει να περπατά δίπλα σε όλης της τη ζωή. Σε μια – πότε πρωτοπρόσωπη και πότε τριτοπρόσωπη- αφήγηση, ο Χάντκε μας εντάσσει με ηδονοβλεπτική διάθεση στη ζωή της μητέρας του εξετάζοντας το περιβάλλον που μεγάλωσε και τις σχέσεις που δημιούργησε στην ενήλικη ζωή της. «Οι γυναίκες του 20ου αιώνα» γράφει δυο φορές στο τέλος της αφήγησης για να καταδείξει τις κοινωνικές αγκυλώσεις και την καταπίεση που συνόδευσε τη ζωή των γυναικών που έζησαν στο συντηρητικό και μικροαστικό περιβάλλον των κοινωνιών κατά το δεύτερο μισό του 20ου αιώνα. Θα ξαναδιάβαζα με απόλαυση τις πρώτες σελίδες της νουβέλας κατά τις οποίες ο Χάντκε κάνει μια αριστοτεχνική αποκρυστάλλωση της λογικής του καπιταλισμού και της καταπίεσης του ανθρώπου μέσα σε αυτόν.

(μτφρ. Σπύρος Μοσκόβου, Εκδόσεις Εστία)

Υ.Γ. Ήθελα να γράψω και για τον λατρεμένο και πάντα αχώνευτο Καραγάτση αλλά θα το κάνω κάποια άλλη μέρα.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Πρόσφατα

Δημοφιλή