Η ελευθεριακή εκπαίδευση στην Ελλάδα

Γράφει η εκπαιδευτικός, Κωνσταντίνα Κωνσταντοπούλου

‘’Creativity is as important as literacy’’
Ken Robinson

Η ελευθεριακή εκπαίδευση εντάσσεται στην ευρύτερη ομπρέλα της εκπαίδευσης, δίνοντας στα σχολεία που την εφαρμόζουν κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Βασικό κομμάτι, αποτελεί η προσωπική αυτονομία και η αυτοδιαχείριση της ζωής των παιδιών. Δεν υπάρχει σχέση εξουσίας ανάμεσα σε δάσκαλο και μαθητή, αλλά ο ρόλος του δασκάλου, έγκειται στο να κάνει αισθητή την αναγκαιότητα εμπλουτισμού της περιέργειας των παιδιών, σχετικά με τον κόσμο και τους ανθρώπους, των τρόπων επικοινωνίας των σκέψεων και των ενδιαφερόντων τους. Ελευθερία δε σημαίνει νωθρότητα και μη μάθηση. Αντίθετα, σημαίνει υπευθυνότητα και αναζήτηση δημιουργικής εργασίας, αυτοδιαχείριση της μάθησης και προσωπική επιλογή. Όλα τα παραπάνω γίνονται φανερά και από τις συνθήκες αυτορρύθμισης του προγράμματος.(τα παιδιά επιλέγουν τα μαθήματα που θέλουν να παρακολουθήσουν ή και διαμορφώνουν τις ώρες και τις μέρες που αυτά θα γίνονται.

Στην Ελλάδα η ελευθεριακή εκπαίδευση τα τελευταία χρόνια έχει κάνει την εμφάνισή της σε σχολεία ιδιωτικού χαρακτήρα, τα οποία βρίσκονται σε Θεσσαλονίκη, Κρήτη και τη Μυτιλήνη. Ας κάνουμε μία περιήγηση, σε αυτό τον κόσμο που για μερικούς φαντάζει εξωπραγματικός, αλλά στην πραγματικότητα είναι απλά, φυσιολογικός και διασκεδαστικός!

‘’Το Μικρό Δέντρο’’ είναι ένα αλλιώτικο νηπιαγωγείο στη Θεσσαλονίκη. Πρόκειται για ένα αυτοοργανωμένο παιδικό εγχείρημα που λειτουργεί με τις αξίες της ελευθεριακής εκπαίδευσης και της βιωματικής μάθησης. Το ίδιο το σχολείο(εκπαιδευτικοί, γονείς και μαθητές) στηρίζεται σε 3 βασικούς πυλώνες: ΑΓΑΠΗ-ΓΝΩΣΗ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ. Είναι οι
λέξεις που προτιμούν να ακούν τα παιδιά. Ονειρεύονται και διεκδικούν έναν κόσμο ο οποίος θα είναι χτισμένος πάνω σε αυτές τις 3 βασικές έννοιες. Πρόκειται για ένα μέρος ασφάλειας και ελευθερίας έκφρασης. Τα παιδιά αναπτύσσονται σε πλαίσια όπου μπορούν να είναι ανεξάρτητα. Νιώθουν την αίσθηση της συλλογικής ζωής και της αλληλεγγύης. Έτσι μεγαλώνουν έξω από προκαταλήψεις και συμβάσεις.

Ακριβώς στο άλλο άκρο της Ελλάδας, στην Κρήτη, η εκπαίδευση έγινε πολύχρωμη με το μεράκι και την αγάπη 3 νέων δασκάλων. Το 2010 ο Άγγελος Πατσιάς διορίζεται στο 3θέσιο δημοτικό σχολείο στο Φουρφουρά Ρεθύμνου. Ο ίδιος μαζί με άλλους 2 εκπαιδευτικούς αναλαμβάνουν ένα σχολείο σε ένα απομακρυσμένο χωριό του νομού, μετατρέποντάς το στο ‘’Σχολείο Της Φύσης και Των Χρωμάτων.’’ Δουλεύοντας με όρεξη αλλάζουν σχεδόν τα πάντα στο σχολείο, από τη διακόσμηση και τις καρέκλες-θρανία μέχρι τον τρόπο λειτουργίας και τη διδασκαλία του σχολείου. Πρόκειται για μια καινοτόμο παρουσία στην εκπαίδευση, που αποτέλεσε την αρχή για κάτι το διαφορετικό στην εκπαιδευτική κοινότητα. Επικρατεί αδιαμφισβήτητα η αντίληψη πως το σχολείο μπορεί πραγματικά να διαμορφώσει και να αλλάξει το παιδί, έτσι ώστε να γίνει ένας ενεργός, συμμετοχικός πολίτης που ενδιαφέρεται, αποφασίζει, εμπνέει και φέρνει την αλλαγή.

Ο Άγγελος Πατσιάς υστέρα από 3 χρόνια στον Φουρφουρά, παρατηρώντας πως το σχολείο της Φύσης και των Χρωμάτων αντιμετώπιζε πολλές δυσκολίες, με κυριότερη την μη αποδοχή από το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, παραιτείται από τη δημόσια εκπαίδευση και αρχίζει να δημιουργεί βήμα βήμα με ιδιωτική πρωτοβουλία και σύμπραξη-επιχορήγηση γονέων ένα σχολείο στη Θεσσαλονίκη, το οποίο θα λειτουργεί στα πλαίσια της ελευθεριακής εκπαίδευσης. Έτσι γεννιέται το Big Bang School.

H εκπαίδευση δεν πρέπει να είναι ξεκομμένη από την πραγματική ζωή. Αντιθέτως, θα πρέπει να αποτελεί κομμάτι της. Γι αυτό τα μαθήματα δεν είναι ξεκομμένα μεταξύ τους, αλλά διδάσκονται μέσα από θεματικές ενότητες. Οι θεματικές ενότητες οδηγούν το παιδί μακρυά από τη στείρα αποστήθιση. Αποκτά δεξιότητες. Φαντάζεται, κρίνει. Δεν μαθαίνει απλά για να εξεταστεί και μετά να ξεχάσει. Γενικά, στον πυρήνα της εκπαίδευσης, πρέπει να βρίσκονται όσα θεωρούμε σημαντικά για τα παιδιά. Όσα πρέπει να έχουν κατακτήσει φεύγοντας από το σχολείο πάση θυσία.(Ακόμα θυμάμαι τον χημικό του λυκείου να προσπαθεί με κάθε τρόπο να μάθουμε όλοι τον θρυλικό τύπο του νερού-Η2Ο-)

Το ταξίδι ολοκληρώνεται με το σχολείο του Δάσους στην
Μυτιλήνη.

Ένα σχολείο διαφορετικό, χωρίς πόρτες και παράθυρα, χωρίς κουδούνι και πίνακα λειτουργεί στην καταπράσινη Καρίνη και στην δασική περιοχή κοντά στον ποταμό Σεδούντα στο Πλωμάρι της Λέσβου. Το Σχολείο του Δάσους δημιουργεί μια κοινότητα παιδιών στη φύση στην οποία κατάλληλα εκπαιδευμένοι παιδαγωγοί ενθαρρύνουν τα παιδιά καθώς αυτά εξερευνούν και ανακαλύπτουν τον φυσικό κόσμο και τον εαυτό τους. Το Σχολείο του Δάσους είναι ανοικτό καθ’ όλη τη σχολική χρονιά, βρέξει-χιονίσει. Η μόνη περίπτωση ακύρωσης μαθημάτων είναι σε περίπτωση πολύ ισχυρών ανέμων καθώς υπάρχει ο κίνδυνος πτώσης δέντρων. Εξάλλου δεν υπάρχει κακός καιρός, μόνο ακατάλληλος ρουχισμός!

Φτάνοντας στο τέλος, κρατώ τα λόγια του Πλουτάρχου: ‘’Το μυαλό δεν είναι ένα δοχείο που πρέπει να γεμίσει, αλλά μια φωτιά που πρέπει να ανάψει…’’, αναγνωρίζοντας τη μοναδικότητα και την αξία του δώρου της εκπαίδευσης, που πρέπει να μας ακολουθεί καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μας.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

spot_img
spot_img
spot_img

Πρόσφατα

Δημοφιλή