Δημοσιονομικό όφελος και απολαβές της Ελλάδας από τον Προϋπολογισμό της ΕΕ (Μέρος 1)

Κωνσταντίνος Γαλιώτος

Αρκτικόλεξα και βραχυγραφίες: ΑΕΠ: Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν. ΕΑΤ: Ευρωπαϊκή
Αρχή Τραπεζών. ΕΕ: Ευρωπαϊκή Ένωση. ΕΕπ: Ευρωπαϊκή Επιτροπή. ΕΕ27: Ευρωπαϊκή Ένωση των 27 κ-μ (μετά το Brexit, 31/1/2020). ΕΚΤ: Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.. Κ-M (ή κ-μ): Κράτος-Μέλος. ΜΠΔΣ: Μεσοπρόθεσμο ΠΔΠ: Πολυετές (μακροπρόθεσμο, 7ετές) Δημοσιονομικό Πλαίσιο. Π/Υ(ΕΕ): Π/Υ της ΕΕ. ΤΧΣ: Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. DG Budget: Directorate General Budget (Γενική Δ)νση Π/Υ της ΕΕ). NGEU: New Generation EU (Νέα Γενιά ΕΕ).
©: Εξαιρούνται τα Καθημερινά Νέα, τα Αρκαδικά Νέα και η ιστοσελίδα https://www.arcadikanea.gr.

  1. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΟΝΤΟΣ ΑΡΘΡΟΥ: 0.1 Είναι ένα μέρος της
    αλληλουχίας συναφών άρθρων τα οποία συγκροτούν μια ολοκληρωμένη θεματική
    ενότητα για την ΕΕ και τη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι με σημερινό
    αντικείμενο το μικτό (ακαθάριστο και καθαρό) Δημοσιονομικό Δούναι και Λαβείν
    (quid pro quo) της Ελλάδας προς και από την ΕΕ (εκροές – εισροές)
    συμπεριλαμβανομένης της Ορθής και Χρηστής Διαχείρισης των Πόρων (ex ante,
    on going και ex post) από όλες τις εμπλεκόμενες, συμμετέχουσες, ωφελούμενες και
    συναλλασσόμενες πλευρές (άμεσα, έμμεσα, εμφανώς και αφανώς) 0.2 Γίνεται
    αναφορά στις χρηματικές δημοσιονομικές ροές του δούναι και λαβείν Ελλάδας – ΕΕ
    και των άλλων κ-μ της ΕΕ από το 1981 μέχρι το 2018. Το 2018 είναι προσώρας το
    τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν οι σχετικές βάσεις δεδομένων που αφορούν
    στις δημοσιονομικές συναλλαγές της ΕΕ με τα κ-μ 0.3 Από τη δημοσιονομική
    ανάλυση της περιόδου 1981-2018 θα εξαχθούν συμπεράσματα τα οποία είναι
    χρήσιμα εργαλεία ανάλυσης και σύνθεσης για τρείς μείζονες λόγους. Πρώτον για
    την ολοκληρωμένη δημιουργική ανασκόπηση και την αντικειμενική κριτική
    αξιολόγηση της μακρόχρονης εταιρικής σχέσης Ελλάδας – ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης
    της Ευρωζώνης). Δηλαδή, από το δημοσιονομικό (sticto sensu στενό λογιστικό) στο
    ευρύτερο lato sensu οικονομικό (ένεκα πολλαπλασιαστικών επιδράσεων) και μετά
    στο προκαλούμενο ανά τομέα post hoc κοινωνικό, περιβαλλοντικό, πολιτικό,
    πολιτισμικό, θεσμικό, δικαιικό, διοικητικό, κ.λπ. διαχρονικό Αναπτυξιακό Όφελος
    στο πλαίσιο του Εξευρωπαϊσμού (Europeanization) της χώρας (όπως εκάστου κ-μ).
    Άπαντα προερχόμενα από την αδιάλειπτη και τη μεγάλη εισροή ευρωπαϊκών
    πόρων (και ευνοϊκών δανείων) προς επένδυση και αξιοποίηση πράξεων οι οποίες
    διαχέονται σε όλο το φάσμα και σε όλους τους τομείς του εθνικού γίγνεσθαι
    συμπληρωματικά με τις εκάστοτε ad hoc εθνικές δυνατότητες (που είναι
    πεπερασμένες και δεν επαρκούν). Κοινώς πρόκειται για ένα El Dorado ευρωπαϊκών
    πόρων το οποίο συνειρμικά παραπέμπτει στη θεμελιώδη αρχή του Δημοσθένη (Α΄
    Ολυνθιακός) «δει δη χρημάτων, ω άνδρες Αθηναίοι, και άνευ τούτων ουδέν έστι
    γενέσθαι των δεόντων» καθώς και στην ευφυή ατάκα του Bill Clinton «It΄s the
    economy, stupid (είναι η οικονομία, ανόητε)». Χωρίς αμφιβολία στους παλαιότερους
    εξ ημών θυμίζει και το εθνοσωτήριο Σχέδιο Μάρσαλ. Και τούτο γιατί οι αναλήψεις

των ευρωπαϊκών πόρων από την Ελλάδα σε συνδυασμό με την Τεχνική Βοήθεια και
τη μεταβίβαση Τεχνογνωσίας από την ΕΕπ συνιστούν ένα μεγάλο χρηματικό
κεφάλαιο (που δε μπορεί να διαθέσει η χώρα) το οποίο είναι το μέσο, ο μοχλός και το
εργαλείο εκκίνησης, κινητοποίησης, ενεργοποίησης, μόχλευσης, επιτάχυνσης, ενίσχυσης
και πραγμάτωσης κάθε μορφής δημόσιας και ιδιωτικής επένδυσης καθώς και ιμάντας
μεταβίβασης πόρων υπέρ της κοινωνίας, του περιβάλλοντος, της Ε-Τ-Κ, κλπ. Δεύτερον
γιατί δίνεται η δυνατότητα να απαντηθεί το πάγιο εθνικό ερώτημα (απολογισμός) του
αν το πραγματοποιηθέν de facto και in concreto Αναπτυξιακό Αποτύπωμα της
χώρας είναι συμβατό, αν συγκλίνει ή αποκλίνει και κατά πόσο είναι ελλειμματικό
από το δυνητικό de jure και in abstracto Αναπτυξιακό Αποτύπωμα που θα έπρεπε
να επιτευχτεί σε συνδυασμό με την πτώχευση της χώρας και τη συνεχή διόγκωση του
Εθνικού Χρέους. Με άλλα λόγια οι μέχρι σήμερα εθνικές ευνοϊκές αναλήψεις και οι
πλεονασματικές απολαβές από την ΕΕ επέφεραν τα προσδοκώμενα ROI (Return on
Investment) και Value for Money αποτελέσματα; Είχαν ή δεν είχαν τη δέουσα
Ανταποδοτικότητα, Αποτελεσματικότητα και Επιτελεστικότητα των δαπανηθέντων
πόρων που προέρχονται από τη φορολόγηση των ευρωπαίων και των ελλήνων
φορολογουμένων πολιτών. Και αν το ισοζύγιο είναι ελλειμματικό, τότε «Τις πταίει»
που θα έλεγε και ο Χαρίλαος Τρικούπης (ιστορικό άρθρο του ιδίου στην Εφημερίδα
Καιροί, 29/6/1874) ή πιο αναλυτικά «Quis, quid, ubi, quibus auxiliis, cur, quomodo,
quando? (Ποιος, τι, πού, με τι, γιατί, πώς, πότε, Marcus Fabius Quintilianus)! Και όλα
αυτά χωρίς να διαφεύγει της προσοχής το πρωτοφανές Εθνικό Χρέος που εγείρει
εξίσου πολλά ερωτήματα προς απάντηση (όπως θα θίξουμε σε επόμενο άρθρο).
Τρίτον γιατί είναι πολύ μεγάλο και πρωτόγνωρο για τα ιστορικά δεδομένα το ποσό
των ευρωπαϊκών πόρων και των ευνοϊκών δανείων (πέραν από τα κλασικά δάνεια
από τις Αγορές) τα οποία θα εισρεύσουν στην Ελλάδα κατά τη νέα 6 η
Προγραμματική Περίοδο 2021-2027 διαμέσου του Νέου ΠΔΠ 2021-2027
συμπληρωμένου με το Μηχανισμό NGEU. Οι πόροι της 6 ης Προγραμματικής
Περιόδου συνιστούν τη μοναδική ευκαιρία, το μοναδικό μέσο, το μοναδικό εργαλείο,
τη vis vitalis, την εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση, τo sine qua non προαπαιτούμενο
και την ικανή και αναγκαία συνθήκη για να μπορέσει η χώρα να αντιμετωπίσει τις
δυσμενείς επιπτώσεις, τα θλιβερά παρακολουθήματα και τον ολέθριο αντίκτυπο της
επιθετικής πανδημίας Covid-19 του annus horribilis 2020 (που εκτείνεται και στα
επόμενα έτη) με πολλαπλό στόχο: (α) την ανασυγκρότηση του Εθνικού Συστήματος
Υγείας (Δημόσιου και Ιδιωτικού) (β) την ανακοπή της υφεσιακής πορείας (η οποία,
ευτυχώς, δεν είναι τόσο μεγάλη όσο αρχικά προβλέπονταν) (γ) τη σταδιακή
ανάκαμψη (μεγέθυνση, αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ) της Ελληνικής Οικονομίας,
και (δ) την παθητική και την ενεργό προστασία της απασχόλησης (υφιστάμενες
θέσεις εργασίας και δημιουργία νέων) καθώς και των επιχειρήσεων (σημ.: 27 δισ. €
μέχρι το Μάρτιο 2020 συν 11,0 δισ.- 13δισ. € για το 2021). Ακόμη περισσότερο για
τη στήριξη, για μια ακόμη φορά με χρήματα των φορολογουμένων ελλήνων πολιτών,
των ελληνικών Bad Banks (σημ.: κακοτράπεζες όπως λέμε κακοοφειλέτες) από το
ΤΧΣ που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή. Όλα αυτά βέβαια με την προϋπόθεση ότι
θα ολοκληρωθεί η Τραπεζική Ένωση στην Ευρωζώνη και ότι η ΕΚΤ, η ΕΑΤ και όλα
τα υποκείμενα όργανα των ακριβοπληρωμένων white collars θα καταφέρουν κάποτε
να εξυγιάνουν το νοσηρό Χρηματοπιστωτικό Σύστημα της Ευρωζώνης (και όχι
μόνον της Ελλάδας) κατά τρόπο που δε θα θίγει πάλι τα γνωστά θύματα, δηλαδή τους
ευρωπαίους φορολογούμενους πολίτες αποδίδοντας τα του Καίσαρος τω Καίσαρι.
Τουλάχιστον in abstracto και μέχρι νεωτέρας, η νέα περίοδος 2021-2027
περιλαμβάνει ένα πλέγμα μηχανισμών, μέσων και εργαλείων συνοδευόμενων από
όλες εκείνες τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και τις απαραίτητες διαρθρωτικές αλλαγές

οι οποίες θα αποτελέσουν τις πολύτιμες ασφαλιστικές δικλείδες για την απρόσκοπτη
πορεία της Ελλάδας προς ένα καλύτερο αύριο σε ορατό χρονικό ορίζοντα
απαλλαγμένη από την παθογένεια του χθες. Και όλα αυτά υπό τη Δαμόκλεια Σπάθη
των ποινών για την εξασφάλιση των Αιρεσιμοτήτων (conditionalities) καθώς και τη
διασφάλιση της Ορθής και Χρηστής Διαχείρισης των νέων πόρων (χρηματοδότηση,
ενίσχυση, επιχορήγηση, επιδότηση, δάνεια). Ζήτημα για το οποίο αντέδρασαν αρχικά
η Πολωνία και η Ουγγαρία κατά την περίοδο των διαπραγματεύσεων του 2020 για το
Νέο και Σύνθετο ΠΔΠ 2021-2027 αλλά τελικά υποχώρησαν.

  1. ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΚΑΙ ΣΥΝΘΕΤΗ 6 η
    ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ 2021-2027»: 1.1 Απαρτίζεται από δυο διακριτούς
    μείζονες άξονες οι οποίοι σε μεγάλο βαθμό βρίσκονται σε συνέργια, διάδραση,
    αλληλοεπικάλυψη, αλληλοσυμπλήρωση, σύζευξη και όσμωση. Πρόκειται για τον
    κλασικό Τακτικό 7ετή Π/Υ(ΕΕ) ή ΠΔΕ 2021-2027 ο οποίος είναι αναθεωρημένος
    και τροποποιημένος (κυρίως σε ότι αφορά στους νέους Ίδιους Πόρους της ΕΕ και
    στις συνεισφορές των κ-μ της ΕΕ27) έτσι, ώστε να συμπεριλαμβάνει πράξεις και
    ποσά που θα συνδέονται με τις έκτακτες κεφαλαιακές απαιτήσεις, τις ευνοϊκές
    δανειακές ανάγκες και τις επιχειρησιακές ενέργειες για την υλοποίηση διαφόρων
    πράξεων οι οποίες εμπεριέχονται στον Πρόσθετο και Έκτακτο (εξειδικευμένο
    λόγω έκτακτης ανάγκης) 7ετή Π/Υ 2021-2027 ο οποίος συγκροτείται από το ad hoc
    Μέσο ή Εργαλείο New Generation EU (NGEU) 1.2 Πρόκειται για ένα νεοπαγές
    και περίπλοκο ζήτημα μέχρι την ολοκλήρωση του θέματος από τα Θεσμικά Όργανα
    της ΕΕ27 στο πλαίσιο των Διοργανικών Διαβουλεύσεων και της Συναπόφασης που
    επιβάλλει το Κοινοτικό Κεκτημένο συμπεριλαμβανομένων των Εθνικών
    Κοινοβουλίων, των Υποκρατικών Δομών και της Κοινωνίας των Πολιτών εκάστου κ-
    μ με τις bottom up, up down διαδικασίες της Συμμετοχικής Δημοκρατίας (σημ.: ήδη
    έχουμε εντοπίσει μια σειρά από θέματα τα οποία απαιτούν διευκρινήσεις όπως θα
    δείξουμε στα επόμενα). Επί του παρόντος φαίνεται ότι ο νέος και σύνθετος 7ετής
    Π/Υ(ΕΕ) θα διαθέτει τα ακόλουθα ποσά προς κατανομή στα κ-μ (χρηματοδότηση,
    ενίσχυση, επιδότηση, επιχορήγηση και ευνοϊκό δανεισμό) σύμφωνα με τα Εθνικά
    Σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κάθε κ-μ που θα πρέπει να εγκριθούν από
    τη DG Budget της ΕΕπ: (i) Το ποσό των 1,074 τρισ. € του Αναθεωρημένου
    Τακτικού ΠΔΠ 2021- 2027 (ii) Το ποσό των 750 δισ. € (ευνοϊκός σταδιακός
    δανεισμός της ΕΕ από τις Αγορές την περίοδο 2027-2058) για την αντιμετώπιση της
    υγειονομικής και της οικονομικής κρίσης και του αντίκτυπου αυτών που προκάλεσε
    και συνεχίζει να προκαλεί η επιθετική πανδημία Covid-19 στο πλαίσιο του Μέσου ή
    Εργαλείου NG EU 2021-2027. Σωρευτικά το ποσό ανέρχεται στα 1,0824 τρισ.
    € (iii) Σύμφωνα με τον ενδεικτικό Δείκτη Απόδοσης για κάθε κ-μ και ιδιαίτερα
    για αυτά τα οποία έχουν πληγεί περισσότερο από την πανδημία, η Ελλάδα θα
    εισπράξει συνολικά, ως δείχνουν οι Αναλήψεις Υποχρεώσεων της ΕΕ, έως
    και 71,9 δισ. € (την επταετία 2021-2027) τα οποία κατανέμονται έως και 39,9
    δισ. € από το ΠΔΠ 2021-2027 και έως 32 δισ. € από το NGEU 2021-2027
    (19 δισ. € επιχορηγήσεις και 13 δισ. € ευνοϊκά, μακροχρόνια και χαμηλότοκα
    δάνεια) (iv) Οι εθνικές συνεισφορές εκτιμάται ότι σύμφωνα με τον Δείκτη
    Απόδοσης θα κυμανθούν στο εύρος των χρηματικών ροών από 15,6 – 17,9
    δισ. € ή 4,6:1 ή 4:1 αντίστοιχα. Δηλαδή για κάθε 1 € που βάζει η Ελλάδα,
    παίρνει από την ΕΕ 4,6 € ή 4 € αντίστοιχα. Εννοείται ότι για κάποια άλλα κ-
    μ ισχύει το αντίθετο. Συνεισφέρουν στον 7ετή Π/Υ(ΕΕ) περισσότερα απ΄ ότι
    εισπράττουν (δότριες χώρες).
  2. ΚΑΛΥΨΗ ΕΠΕΝΔΥΤΙΚΟΥ ΚΕΝΟΥ ΕΛΛΑΔΑΣ: Με σχεδόν βέβαιη την
    ποσοστιαία πτώση του Ελληνικού ΑΕΠ (ονομαστικό σε τρέχουσες τιμές) το 2020 σε

σχέση με το 2019 κατά 8,2% (μικρότερο από το αρχικά προβλεπόμενο), το
ονομαστικό ΑΕΠ θα καταλήξει περίπου στα 168,3 δισ. €. Με το δυνητικό
ακαθάριστο ποσό που θα εισρεύσει στην Ελλάδα (2021-2027) των περίπου 72 δισ. €
ως κεφαλαίου επανεκκίνησης και μόχλευσης της οικονομίας διαπιστώνεται ότι η
ευρωπαϊκή αρωγή αντιστοιχεί στο 42,3% του ονομαστικού ΑΕΠ του 2020. Ποσό
υπεραρκετό για να καλύψει το υφιστάμενο Επενδυτικό Κενό και να προχωρήσει σε
μία Αλλαγή του Παραγωγικού Μοντέλου της χώρας. Συγχρόνως θα επιδράσει πολύ
ευεργετικά σε όλους τους άλλους τομείς της κοινωνίας και του περιβάλλοντος καθώς
και στη μεγάλη μείωση του Δημοσίου Χρέους (Χρέος Γενικής Κυβέρνησης) ως
ποσοστού του ΑΕΠ. Το Δημόσιο Χρέος εκτιμάται ότι θα κλείσει το 2020 στο 205%
του ονομαστικού ΑΕΠ και το 2021 θα κατέβει στο 190% του ΑΕΠ λογω ακριβώς της
αύξησης του ΑΕΠ στον παρανομαστή. Κατάσταση η οποία βαίνει παράλληλα με τις
πολύ επιτυχείς και πρωτόγνωρες συνεχείς επιτυχίες των ευνοϊκών επιτοκίων
δανεισμού της χώρας στις εξόδους στις Αγορές με την προεξοφλημένη ήδη
αναβάθμιση του Αξιόχρεου της Ελλάδας από τους Οίκους Αξιολόγησης μέσα στο
τρέχον έτος (Moody΄s, S&P, Fitch, DBRS, Scope, κ.λπ.). Ευμενές είναι και το
στοιχείο ότι κατά πάσα πιθανότητα η δημοσιονομική ευελιξία της μη υποχρεωτικής
επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% θα ισχύσει για τη διετία 2021 και 2022
(μέχρι νεωτέρας). Όλα αυτά αναμένεται να ενσωματωθούν στο νέο ΜΠΔΣ 2021-
2024 που ετοιμάζει το Υπουργείο Οικονομικών.
3.ΕΠΙΜΥΘΙΟ: 3.1 Είναι αυτονόητο ότι η διαχρονική αρωγή και η διαρκής
αλληλεγγύη της ΕΕ προς την Ελλάδα όπως και mutatis mutandis προς τα
άλλα κ-μ για την αντιμετώπιση της κρίσης, την ανακοπή της ύφεσης και την
ταχύρρυθμη προώθηση της ανάκαμψης, γεννούν λογικές ελπίδες και ευνοϊκές
ντετερμινιστικές εκτιμήσεις για αλλαγή πορείας. Ελπίδες που συνειρμικά
παραπέμπουν στις Μεγάλες Προσδοκίες (Great Expectations) του ομώνυμου
κλασικού μυθιστορήματος του Charles Dickens καθώς και στο Don’t worry be
happy (μην ανησυχείς, να χαίρεσαι) που τραγούδησε ο Bobby McFerrin με
παγκόσμια επιτυχία το 1988 για να τονώσει το ηθικό των αγχωμένων, των
απαισιόδοξων, των ταλαιπωρημένων και των απελπισμένων 3.2 Επειδή οι ενέργειες
της Ελληνικής κυβέρνησης είναι επιστημονικά, πολιτικά, τεχνοκρατικά και θεσμικά
ορθές, έγκριτες, συστηματικές, επιμελείς και στοχευμένες θα πρέπει κανείς να είναι
αισιόδοξος ότι θα επιφέρουν κατά το μάλλον ή ήττον τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Άλλωστε «η απαισιοδοξία ποτέ δεν κέρδισε καμιά μάχη (pessimism never won any
battle)» σύμφωνα με τον π. Πρόεδρο των ΗΠΑ και αρχιστράτηγο της νίκης των Συμμαχικών
Δυνάμεων κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο Dwight “Ike” Eisenhower. Πέραν αυτών,
αποτελεί προσωπική γνώμη (σημ.: όχι απλά άποψη) ότι είναι a priori σίγουρο (με ceteris
paribus προσέγγιση) πως το εγχείρημα θα οδηγήσει σε μια τύπου Nike Swoosh
ανάκαμψη (Ibid. 12) με πρόσθετη αξία από 3% – 3,5% στο ετήσιο πραγματικό
ΑΕΠ της χώρας από το 2021 και μετά. (Το άρθρο συνεχίζεται).

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

Πρόσφατα

Δημοφιλή